Islomiy lizing (Ijara muntahiya bit-tamlik) nima va an'anaviy kreditdan qanday farq qiladi?
Ijara muntahiya bit-tamlik (mulk egaligi bilan tugovchi ijara) — islom moliyasida eng keng tarqalgan va xalqaro e'tirof etilgan shariatga muvofiq moliyalashtirish usullaridan biridir.
An'anaviy bank lizingi yoki kreditidan farqli o'laroq, islomiy ijarada quyidagi asosiy shariat qoidalariga qat'iy rioya etiladi:
- Haqiqiy aktiv mavjudligi: Bank shartnoma tuzishdan oldin mol-mulk yoki uskunani to'liq o'z mulkiga sotib oladi. Mavjud bo'lmagan narsani ijaraga berish taqiqlanadi.
- Xatarlar taqsimoti: Mulk obyektiga yetadigan kutilmagan tabiiy yoki fors-major zararlar uchun mulk egasi (ya'ni bank yoki lizing kompaniyasi) javobgar bo'ladi.
- Jarima foizi yo'qligi: To'lov kechikkan taqdirda foizli penya undirilmaydi. Xayriya maqsadidagi jarimalar esa to'g'ridan-to'g'ri xayriya jamg'armalariga yo'naltiriladi.
- Ikki alohida shartnoma: Ijara shartnomasi va mulkni o'tkazish va'dasi alohida qonuniy hujjatlar bilan rasmiylashtiriladi.
Ushbu mexanizm tadbirkorlarga avtotransport, qishloq xo'jaligi texnikasi, ishlab chiqarish uskunalari hamda ko'chmas mulkni shariat talablariga 100% muvofiq tarzda xarid qilish imkoniyatini beradi.